Werkplaats Sociaal Domein Zuid-Holland Zuid

   

Blog

Sociale wijkteams zijn in het hele land hot. Zo ook in Rotterdam; 42 wijkteams zijn over de stad uitgerold en verlenen wijkgebonden zorg aan volwassenen, kinderen en jongeren. De wijkteams zijn zo’n anderhalf jaar geleden gestart of hebben een doorstart gemaakt in een gewijzigde samenstelling. En… gedurende de verbouwing blijft de winkel open. De teamleden zijn niet alleen volop bezig met hun dagelijkse werk, maar ook nog met het leren van elkaar, het vormen van het team en hun werkwijze en het (nog) beter leren kennen van de wijk. Dit is een enorme operatie. Als Wmo-werkplaats Rottedam zijn we dan ook trots om een bijdrage te mogen leveren aan dit proces. 
Dit voorjaar van 2016 begeleiden wij zes verschillende wijkteams om op een aantal thema’s stappen te nemen. Basis hiervan is een aantal bouwstenen die de Wmo-werkplaats in samenspraak met leden van wijkteams en gemeente Rotterdam, heeft ontwikkeld. De concrete invulling van die bouwstenen in de leerkringbijeenkomst wordt gestuurd door de wijkteams. In deze serie blogs worden verschillende wijkteams en de thema’s waar zij mee bezig zijn uitgelicht.

Blog 1: Werken aan het wijknetwerk - 20 juni 2016

Blog 2:  Afstemming werkprocessen - 27 juni 2016
Blog 3: Procesmatig werken - 4 juli 2016
Blog 4: Kwaliteitsbewustzijn - 11 juli 2016

 

Blog 1: Werken aan het wijknetwerk - 20 juni 2016

Het wijknetwerk benutten –dat is typisch Rotterdams. Het wijknetwerk is in iedere wijk weer anders samengesteld. Het kan bestaan uit scholen, huisartsen en juist ook informele partners zoals sport- en speeltuinverenigingen, gemeenschappen in de buurt, moskeeën enzovoorts. Het zijn deze organisaties en mensen die contact hebben met de bewoners van de wijk. Het wijknetwerk biedt een mooie kans om signalen op te vangen en om meer partners in te zetten bij het verbeteren van een kwetsbare situatie. Maar het werkt niet zomaar vanzelf. Voorwaarden zijn:

  • zichtbaar en present zijn in de wijk;
  • verbinding aangaan met sociale omgeving; 
  • professioneel en duurzaam samenwerken binnen een netwerk; 
  • ondernemend zijn. 

Voor het wijkteam dus een must om goede contacten te onderhouden met dit wijknetwerk en de informele ontmoetingsplekken met elkaar uit te wisselen.
Het wijkteam heeft een analyse van de wijk gemaakt. Waar bevinden onze belangrijke contacten zich? En waar zijn de belangrijkste informele ontmoetingsplekken van de wijk? Ter plekke bleek dat mensen daar een verschillend beeld van hadden, afhankelijk van de personen en situaties die men ‘in pakket’ heeft gehad. Geen probleem zolang er voldoende wordt uitgewisseld. Maar dat is nu juist iets wat in de hectiek van alledag nog wel eens kan ondersneeuwen. Men zint dan ook op manieren om dit bijhouden van de sociale kaart en het netwerken in de wijk een structurelere plaats te geven. Ook bleek uit deze analyse dat de ontmoetingsplekken niet aan de diversiteit van de wijk voldoet. Men mist bijvoorbeeld ontmoetingsplekken voor jongeren. Genoeg stof om dit punt op de agenda te zetten.

 

Blog 2:  Afstemming werkprocessen - 27 juni 2016

Een aangewezen wijkteamlid schrijdt door de zaal als een koningin. Zij is op weg naar een lege stoel terwijl haar onderdanen (de andere wijkteamleden) de opdracht hebben te voorkómen dat de koningin kan zitten. Vóór de koningin bij de stoel is, is ie al weer bezet door één van haar onderdanen. Natuurlijk gebeurt dit wel met respect – het is niet de bedoeling dat de koningin omver wordt geduwd! Dit is één van de spelen die worden uitgevoerd door het wijkteam op deze leerkringmiddag. Het is niet zomaar een spel – het brengt in beeld hoe het wijkteam omgaat met onverwachte situaties waarin als team moet worden samengewerkt om tot een oplossing te komen. De spelleider legt het spel af en toe stil en kijkt met het team terug op wat er gebeurde. En koppelt dit aan theorie over de afstemming van werkprocessen.

De meeste aandacht gaat uit naar het bespreken van ‘doelmatig werken’ in plaats van ‘planmatig werken’. Deze werkwijze past beter bij een complexe en snel veranderende omgeving. Het doel staat min of meer vast. Het dóel wordt daarmee het houvast en niet een tot in de puntjes uitgewerkt plan – daar is immers geen tijd voor in een snel veranderende omgeving. Steeds wordt vanuit het hier en nu, binnen kaders, bekeken wat de volgende stap kan zijn richting het doel. Welke mogelijkheden zijn er om een stap dichter bij het doel te komen?
Vervolgens wordt het herkennen van doelen en belangen van verschillende partijen besproken. En als kroon op het werk eindigt de middag met het formuleren van een wijkteam-doelstelling. Maar de spelleider geeft uiteindelijk de wijkteams mee: “zelfs al heb je een gezamenlijk geformuleerd doel, er is geen heilig doel; geniet van het proces naar het doel toe.” En dat is een goed omschrijving van deze middag. Er wordt gewerkt aan de inhoud, maar het proces is minstens zo belangrijk: door de actieve benadering en positieve sfeer worden de teamleden dichter bij elkaar gebracht en gaan meer op elkaar vertrouwen en bouwen. 

 

Blog 3: Procesmatig werken - 4 juli 2016

Vandaag wordt gewerkt met het ‘stoelendans-spel’. Dit is niet de stoelendans waar een ieder meteen aan denkt. In dit spel werkt het als volgt: Iedereen wordt gevraagd naar buiten te gaan en opnieuw naar binnen te komen. Bij binnenkomst krijgt een ieder een opdracht die ze in stilte moeten uitvoeren.Er worden drie verschillende opdrachten getoond aan de deelnemers bij binnenkomst:

  1. Zet alle stoelen in een kring
  2. Zet alle stoelen op zijn kop
  3. Zet alle stoelen bij de deur

Iedereen start met zijn eigen opdracht. Al snel is iedereen serieus bezig en worden er stoelen afgepakt, bewaakt en gaat een aantal mensen van een afstand kijken. Iedereen doet zijn eigen ding, zonder te weten waar de collega mee bezig is. Hoe komt dat, vraagt de spelleider? “Omdat we niet mogen praten.” De spelleider geeft aan dat hij alleen had gezegd om de opdracht in stilte uit te voeren. De teamleden leggen zichzelf dus meer restricties op dan nodig.  Men heeft niet gekeken naar elkaars opdracht of geprobeerd daar achter te komen zonder te praten. De opdracht wordt hervat en na verschillende stappen zet het team uiteindelijk alle stoelen samen in een kring bij de deur en op zijn kop.

Uit deze opdracht wordt zichtbaar dat we gewend zijn om op een bepaalde manier te werken en niet altijd naar het proces of het grotere geheel kijken. Dit is een belangrijke constatering, immers je weet niet altijd waarom je iets doet zoals je het doet. Zelfs in dit team, waarin veel ervaring bestaat, weet men niet altijd wat de beste aanpak zal zijn.

In de praktijk is een grote diversiteit te zien van professionals die werken met burgers en cliënten. Er zijn ervaren en goed opgeleide sociaal professionals, net gediplomeerde sociaal professionals, professionals met een andere achtergrond en opleiding dan die van sociaal professional. Elk van deze professionals heeft een meer of minder vast omschreven handelingsrepertoire en maakt gebruik van verschillende handelingsmethodieken. Waarom je iets doet of waarom niet kun je zelf misschien niet altijd direct onderbouwen. Over die onderbouwing en hoe je dat met elkaar steeds scherp kunt houden gaat het deze keer.

Een goed hulpmiddel is ‘de regulatieve cyclus’. Dit is een stapsgewijze manier om casussen te bespreken met elkaar. Er wordt daarbij minder op de inhoud van de individuele casus ingegaan en meer op het proces en het individuele handelen van de dienstverlener gereflecteerd. Omdat dit over gedeelde begrippen gaat, kunnen collega’s bij een dergelijke casusbespreking veel beter helpen om scherp te krijgen waarom de dienstverlener de zaak op deze specifieke manier aanpakt. Het maakt een meer eenduidige werkwijze binnen het team mogelijk.

Na de theorie waarin de verschillende stappen van de regulatieve cyclus worden behandeld, gaat het team hiermee oefenen. Het team beoordeelt de bijeenkomst positief. Zij beëindigen deze leerkring met het voornemen om hun werkwijze te vernieuwen: in de toekomst zal de casuïstiekbespreking aan de hand van de regulatieve cyclus worden ingevuld en zal er meer op het procesmatige handelen worden gereflecteerd. Het team heeft daarmee handvaten gekregen die zullen leiden tot meer kwaliteit van het handelen van het team. 

 

Blog 4: Kwaliteitsbewustzijn - 11 juli 2016

Voor een wijkteam is het van belang om het eigen handelen te verantwoorden. Dit maakt dat je elkaar scherp houdt. In de vorige blog kwam de regulatieve cyclus aan de orde. In deze leerkring wordt gekeken naar het bewust benutten van ‘deugden’. Wat is een deugd eigenlijk? Een deugd is een veelgebruikt begrip in de ethiek. Het staat voor een eigenschap van de mens. Traditioneel werd bijvoorbeeld gedoeld op ‘Wijsheid’, ‘Moed’ en ‘Rechtvaardigheid’. Deze eigenschap wordt in principe positief geduid. Maar – let op - die waardering kan veranderen als er een te veel van die deugd aanwezig is! Dan wordt moed bijvoorbeeld overmoedig.

De vloer ligt vol met kaartjes waarop een deugd zichtbaar is. De wijkteammedewerkers wordt gevraagd er één uit te kiezen die het beste past bij hem of haar en tegelijkertijd van belang is voor het team. Het wijkteam blijkt te beschikken over tal van mooie eigenschappen, denk bijvoorbeeld aan ‘Vriendelijkheid’, ‘Begrip’ en ‘Humor’. Iedereen maakt een (selfie) foto van zijn of haar deugd – altijd goed om je zelf hier nog eens aan te herinneren en je echt verbonden te voelen met deze deugd!
De leden kiezen uiteindelijk de belangrijkste drie deugden voor het wijkteam: ‘Eerlijkheid’, ‘Flexibiliteit’ en ‘Doorzettingsvermogen’.

Het team start nu een casusoverleg. In plaats van de normale bespreking wordt deze keer opgelet welke deugden men ziet in het handelen van de dienstverlener. Deze manier van casuïstiekbespreking is een eye-opener voor het team. Vragen komen aan de orde als: Welke deugd is benut? Op welke manier sluit die deugd aan bij de situatie van de cliënt? Is die deugd in de juiste mate ingezet, of had het iets meer of minder gemogen? Soms kan het ook tot een bewustzijn leiden dat de situatie van een cliënt om de inzet van een deugd vraagt, die de betreffende dienstverlener nu juist niet van nature heeft. En dat vraagt dan weer om ‘Flexibiliteit’ in de manier waarop met een dergelijke casus wordt omgegaan. Het team ervaart dit als een nieuwe en zinvolle manier waarop op het eigen handelen kan worden gereflecteerd.

Meer weten over kwaliteitsbewustzijn bevorderen? Lees hier de samenvatting van het onderzoek naar kwaliteitsbewustzijn of bekijk het volledige onderzoek van Anja Knoope. De bovenbeschreven werkwijzen zijn op dit onderzoek gebaseerd. 

 

 

In samenwerking met:
Contactgegevens

Museumpark 40
3015 CX Rotterdam
Kamer MP.L03.105

T: 010 794 5676
E: info@werkplaatssociaaldomeinzhz.nl

Volg de werkplaats

Voor het meest actuele nieuws via Twitter
of meld je aan voor onze nieuwsbrief

 

In samenwerking met:
Volg de werkplaats

Voor het meest actuele nieuws via Twitter
of meld je aan voor onze nieuwsbrief

 

Contactgegevens

Museumpark 40
3015 CX Rotterdam
Kamer MP.L03.105

T: 010 794 5676
E: info@werkplaatssociaaldomeinzhz.nl

Werkplaats Sociaal Domein Zuid-Holland Zuid

Over Werkplaats Sociaal Domein Zuid-Holland Zuid
Routebeschrijving
Contact